Đôi điều về tác dụng của đèn chống cận thị
Thực tế, không có loại đèn nào có thể bảo vệ thị lực hay chống cận thị một cách tuyệt đối. Bạn chớ nên tin lời quảng cáo mà nên tìm hiểu kỹ càng để lựa chọn loại đèn phù hợp và tốt cho mắt của con mình.
Hiện nay, cận thị đang là căn bệnh phổ biến ở học đường, để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh cận thị cho trẻ, trên thị trường đã nở rộ các loại đèn và thiết bị được quảng cáo là “chống cận thị”.
Nhưng thực tế, không có loại đèn nào có thể bảo vệ thị lực hay chống cận một cách tuyệt đối, cũng chưa có một tài liệu nào nghiên cứu về đèn chống cận. Cho nên, khi bạn nghe quảng cáo về đèn chống cận thị thì chỉ nên hiểu, đó là đèn cho ánh sáng tốt nhất và bảo vệ mắt khi học tập. Bạn chớ nên tin lời quảng cáo mà nên tìm hiểu kỹ càng để lựa chọn loại đèn phù hợp và tốt cho mắt của con mình.
Trải qua lịch sử phát triển của nhiều thế hệ đèn chiếu sáng: đèn sợi đốt, đèn halogen, đèn compact, đèn cao áp, đèn LED… Trong đó, đèn halogen, đèn compact, đèn led được ứng dụng làm đèn bàn nhiều hơn cả. Dưới đây là bảng so sánh các loại đèn bàn để các bạn tham khảo:
| Chỉ tiêu | Đèn LED | Đèn compact | Đèn halogen sợi đốt |
| Độ sáng | Ổn định | Nhấp nháy | Ít nhấp nháy |
| Tia cực tím | Không | Có | Không |
| Tia hồng ngoại | Không | Không | Có |
| Chất độc hại | Không | Thủy ngân, phốt pho | Không |
| Ánh sang mang theo nhiệt (nóng khi sờ vào đèn) | Không | Không | Có |
| Độ bền cơ học | Khó vỡ | Dễ vỡ | Dễ vỡ |
| Màu sắc | Nhiều màu | Trắng lạnh và vàng | Vàng |
| Độ hoàn màu (càng cao sẽ cho màu sắc trung thực) | 80 | 80 | 100 |
| Độ rọi sáng | >1000 | >500 | >300 |
| Tuổi thọ | 50.000 giờ tương đương 27 năm sử dụng | 6.000 giờ tương đương 3 năm sử dụng | 2.000 giờ tương đương 1 năm sử dụng |
| Công suất tiêu thụ | 8W | 15W | 40W |
| Điều chỉnh cường độ sáng | Có thể | Không thể | Có thể |
| Điện áp làm việc | 24V an toàn | 220V có thể giật | 220V có thể giật |
| Độ đồng đều ánh sáng | Đồng đều | Đồng đều | Tập trung |
Dù chưa loại đèn bàn nào có khả năng chống lại các tật khúc xạ, nhưng các sản phẩm đèn bàn LED đang nhận được nhiều sự quan tâm của người tiêu dùng với những ưu điểm bảo vệ mắt vượt trội như: tiết kiệm điện, ánh sáng dịu nhẹ, không nhấp nháy, tỏa ít nhiệt, thiết kế nhỏ gọn, tuổi thọ cao, không chứa chất độc hại và ít bị giảm độ sáng của đèn kể cả sau 2-3 năm sử dụng.

Đèn LED tuy ra đời sau cùng, nhưng có nhiều ưu thế so với các loại đèn truyền thống nên hiện được các nhà sản xuất ứng dụng trong sản xuất đèn bàn nhiều nhất, các chuyên gia đều khuyên các bạn nên chọn mua loại đèn này.
Đèn LED có nhiều loại ánh sáng, nhưng mua cho con học, các bạn chỉ nên chọn mua loại ánh sáng vàng và ánh sáng trắng. Từ trước tới giờ, có lẽ do yếu tố lịch sử để lại, chúng ta thường sử dụng bóng đèn tròn để học, xa xưa hơn một chút thì dùng đèn dầu, nên đã quen với ánh sáng vàng.
Văn minh hơn một chút chỉ có đèn tuýp cho ánh sáng trắng, nhưng thời đó chưa có chấn lưu điện tử mà vẫn dùng chấn lưu sắt từ nên ánh sáng đèn tuýp bị nhấp nháy. Việc đọc sách dưới ánh sáng nhấp nháy là rất hại mắt nên đã có khuyến cáo không dùng ánh sáng trắng để học và ăn sâu vào trí óc nhiều người.
Thực tế, đèn ánh sáng trắng và ánh sáng vàng đều không gây hại cho mắt, không ảnh hưởng đến chất lượng ánh sáng mà chỉ tác động tới tâm lý người học và làm việc dưới ánh sáng đó. Ánh sáng trắng cho cảm giác mát mẻ và tỉnh táo nhưng thuộc gam màu lạnh, phù hợp để nghiên cứu và học tập. Trong khi đó, ánh sáng vàng cho cảm giác thân thiện, gần gũi phù hợp với trẻ con, khi đọc truyện hoặc vẽ.

Vì vậy, đèn bàn của Việt Nam sản xuất thường là ánh sáng vàng trong khi đèn bàn của các hãng lớn như Panasonic, Philips bán trên thị trường lại chỉ có ánh sáng trắng. Các hãng này đã có những nghiên cứu và chỉ ra rằng, tốt nhất cho mắt là ánh sáng trắng trong những ngày không nắng và họ cố gắng tạo ra những bóng đèn có thể cung cấp ánh sáng gần đạt như vậy.
Chọn đèn học cho con, các bạn nên mua đèn có độ cao trung bình từ 40 – 50cm, có chân lớn, vững chãi vì trẻ hay nghịch dễ làm rơi. Tốt nhất, nên chọn những loại đèn có thể gắn trực tiếp vào bàn học, có cần xoay dài >40cm để ánh sáng chiếu đều từ trên xuống, bao quát cả bàn học và có thể điều chỉnh linh hoạt giúp phù hợp với nhiều không gian học khác nhau.
Không nên mua những đèn có cần đèn cố định và cần ngắn, sát với mặt bàn, sẽ khiến ánh sáng bị lóa, phân bổ không đều. Bạn cũng nên đọc kỹ các thông số kỹ thuật và chọn bóng đèn LED có công suất < 13W, hiệu suất phát quang 50-60lm/W là những bóng đèn cho ánh sáng phù hợp với mắt trẻ nhất, không nên chọn loại có công suất lớn hơn vì mắt trẻ đang còn rất tinh, dùng bóng có độ sáng lớn hơn trẻ rất nhanh bị mỏi mắt.
Một thói quen tai hại và phổ biến của nhiều gia đình hiện nay, là tắt hết đèn xung quanh chỉ để lại đèn bàn để việc học được tập trung và tiết kiệm điện. Việc này sẽ khiến đôi mắt của trẻ phải điều tiết liên tục giữa vùng ánh sáng của đèn bàn và vùng tối xung quanh, khiến trẻ nhanh mỏi mắt, mỏi mệt và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của mắt.
Vì vậy, khi trẻ dùng đèn bàn, các bạn nên để đèn tường xung quanh bật sáng để tạo ra một không gian tương đồng với ánh sáng của đèn bàn, mắt trẻ không phải điều tiết khi nhìn xung quanh. Tuyệt đối không cậy vì có đèn bàn rồi mà ngồi ngược sáng với đèn tường, như vậy sẽ bị sấp bóng. Khi con ngồi học, bạn cũng nên hướng dẫn trẻ ngồi đúng tư thế sao cho khoảng cách giữa đầu và sách vở từ 25 – 30cm.
Trẻ ngồi học liên tục cũng không tốt, nên cho trẻ có thời gian thư giãn sau một thời gian học căng thẳng. Khi bị mỏi mắt, cần hướng dẫn trẻ nhìn ra xa, tránh nhìn vào các vật hay cây có màu sắc chói quá, cũng không nên cho trẻ ngồi trước màn hình vi tính hay tivi quá lâu… Nếu mắt có hiện tượng mỏi thường xuyên thì nên đến bệnh viện chuyên khoa để kiểm tra.